ЖАРАҚАТТАРДЫ БОЛЖАУ: ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТТІҢ СТУДЕНТ-СПОРТШЫЛАРДАҒЫ ЖАРАҚАТТАРДЫҢ АЛДЫН АЛУДАҒЫ МҮМКІНДІКТЕРІ

Авторлар

  • А. Килибаев Ө. Жәнібеков атындағы ОҚПУ Автор
  • Е.Ә. Битабаров Ө. Жәнібеков атындағы ОҚПУ Автор
  • Н.Қ. Ерепбаев Ж. Ташенов атындағы университет Автор
  • А.А. Жуманазарова М.Әуезов атындағы ОҚУ Автор
  • Д.А. Ботаев Ө. Жәнібеков атындағы ОҚПУ Автор

DOI:

https://doi.org/10.54251/2522-4026.2026.2.11au

Кілт сөздер:

жасанды интеллект, жарақатты болжау, предиктивті талдау, студент-спортшы, спорттық жарақаттар, жаттығу жүктемесі, мониторинг, алдын алу, тәуекел факторлары, биомеханика

Аңдатпа

Бұл мақалада жоғары оқу орнының спортшы-студенттері арасындағы жарақаттануды алдын алудың заманауи технологиялық әдісі ретінде жасанды интеллект (ЖИ) негізіндегі предиктивті модельдердің қолданылуы қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – жарақат тәуекелін болжаудың теориялық негіздерін түсіндіру және жаттықтырушы-оқытушыларға бұл әдістемені тәжірибеде енгізу үшін практикалық нұсқаулық ұсыну. Автор ЖИ-тің жарақатты болжау үдерісіндегі үш негізгі кезеңін сипаттайды: көпфакторлы деректерді жинақтау, тәуекел моделін құру және алдын алу шараларын ұсыну. Мақалада жарақат алдындағы негізгі белгілер (жүктеме мен қалпына келу арақатынасының бұзылуы, биомеханикалық өзгерістер, физиологиялық стрестер) талданады. Жаттықтырушының нақты әрекеттер алгоритмі (ескертуді алу, тексеру, түзету, бақылау) және этикалық аспектілер ұсынылады. Нәтиже ретінде ЖИ-тің реактивті (емдеу) тәсілден превентивті (алдын алу) тәсілге көшуге, соның ішінде жоғары оқу орнының ресурстары шектеулі жағдайында, қалай мүмкіндік беретіні көрсетіледі.

Автор өмірбаяндары

  • А. Килибаев, Ө. Жәнібеков атындағы ОҚПУ

    PhD, қауымдастырылған профессор, Өзбекәлі Жәнібеков атындағы ОҚПУ, Шымкент, Қазақстан

  • Е.Ә. Битабаров, Ө. Жәнібеков атындағы ОҚПУ

    п.ғ.к., Ө.Жәнібеков атындағы ОҚПУ, Шымкент, Қазақстан

  • Н.Қ. Ерепбаев, Ж. Ташенов атындағы университет

    п.ғ.к., Ж. Ташенов атындағы университет, Шымкент, Қазақстан

  • А.А. Жуманазарова, М.Әуезов атындағы ОҚУ

    старший преподаватель, Akerke1995kz@mail.ru , Южно-Казахстанский университет имени М.Ауэзова, Шымкент, Казахстан

  • Д.А. Ботаев, Ө. Жәнібеков атындағы ОҚПУ

    аға оқытушы, Ө. Жәнібеков атындағы ОҚПУ, Шымкент, Қазақстан

Жүктеулер

Жарияланды

2026-05-19

Журналдың саны

№ 2 (2026): «AUEZOV UNIVERSITY» ҒЫЛЫМИ ЖУРНАЛЫ

Бөлім

Педагогикалық және Гуманитарлық Ғылымдар

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

ЖАРАҚАТТАРДЫ БОЛЖАУ: ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТТІҢ СТУДЕНТ-СПОРТШЫЛАРДАҒЫ ЖАРАҚАТТАРДЫҢ АЛДЫН АЛУДАҒЫ МҮМКІНДІКТЕРІ. (2026). "AUEZOV UNIVERSITY" ҒЫЛЫМИ ЖУРНАЛЫ, 2. https://doi.org/10.54251/2522-4026.2026.2.11au